Een rode borst in een kale meidoorn, en vlak erbij een grijsbruine vogel met hetzelfde zwarte kapje: zo ziet een paartje goudvinken eruit. Ze horen bij de vinkenfamilie en broeden het liefst in gemengd bos met wat naaldbomen ertussen, maar parken en tuinen voldoen ook.
Eieren van mei tot half juli, nieuwe veren tot oktober
Het broedseizoen loopt van begin mei tot half juli. Het nest komt in een struik, het liefst een van meer dan vier meter hoog en breed, in oud struweel of in een boom.
Hoe later in het jaar, hoe beter het broeden lukt. Nesten in juni, juli en augustus slagen vaker dan die in april en mei.
Van juli tot oktober ruien de vogels. Een doffer herfstkleed, zoals bij sommige andere vinken, krijgt het mannetje daarna niet: zijn borst blijft rood.
Weemoedig gefluit dat niet ver draagt
Voor een vink is de goudvink opvallend bescheiden. Wat je meestal hoort, is een zacht, laag fluitje, iets als 'pjuu', dat vaak droevig wordt genoemd.
Ook zijn lied valt weinig op. Het bestaat uit fluittonen en een zwak, krassend gekwetter, en je vangt het alleen op als je dicht bij de vogel staat.
Wintergasten uit het noorden, maar geen grote zwermen
De meeste goudvinken zijn standvogels. Veel broedvogels uit het noorden trekken in de winter wel verder naar het zuiden.
Grote groepen vormen ze buiten het broedseizoen niet. Waar vinken 's winters in troepen naar zaad zoeken, zie je goudvinken meestal per paar of als gezinnetje.
Een stierenkop met zwart kapje en witte stuit
Het is een stevige, gedrongen vogel met een dikke kop en een korte, dikke zwarte snavel. Kapje en gezicht zijn bij volwassen vogels zwart, de rug is grijs.
Alleen het volwassen mannetje heeft een diep rode borst en buik. Bij het vrouwtje en de jongen is die kleur grijs met een zweem van bruingeel, en jongen missen ook het zwarte kapje: hun kop is grijsbruin.
Vliegt er een op, let dan op de witte stuit en de witte vleugelstreep. Die steken meteen af tegen de zwarte slagpennen.
Knoppen in de boomgaard, zaad van es en meidoorn
Hij leeft vooral van zaden en van de knoppen van fruitbomen. In de herfst en vroege winter zoekt hij graag es en meidoorn op.
Wordt er speciaal voor vogels een strook ingezaaid, dan kiest hij boerenkool, quinoa en gierst, het liefst naast een hoge heg of een bos.
De jongen krijgen geen knoppen of zaad. Hun ouders brengen ze ongewervelde diertjes.
In elke maand aanwezig, met een broedtijd in de zomer
Goudvinken kun je hier in elke maand tegenkomen. In de winter kunnen er vogels uit noordelijker streken bij komen.
Goudvink van dichtbij
Goudvinken, fruittelers en fluitlesjes
Waarom stond er vroeger een premie op goudvinken?
Omdat ze knoppen van fruitbomen eten, golden ze als plaag in boomgaarden. In Engeland betaalde elke parochie eeuwenlang een beloning voor elke gedode goudvink. In het graafschap Shropshire heet hij 'plum bird', pruimenvogel.
Kun je een goudvink een deuntje leren?
Tamme goudvinken kunnen leren om bepaalde melodieën na te fluiten. Dat staat in schril contrast met hun eigen, nauwelijks hoorbare lied.
Gaat het goed met de goudvink?
In het Verenigd Koninkrijk loopt de stand al sinds de jaren zeventig terug, doordat boomgaarden en bossen verdwenen. Als broedvogel vind je hem nog in bijna heel Europa en het gematigde Azië.