Linnut

Mezen

2 soorten · bij elke soort een opname

Zes mezen kun je in Nederland en Vlaanderen tegenkomen. Twee ervan zie je aan bijna elke voederplank, de andere vier vooral in bossen.

Naar de soortenlijst
Mezen

Alle mezen op Linnut

Eerst de mezen van tuin en park, dan de soorten van naald- en loofbos. Elke mees heeft een eigen opname.

1

Koolmees

Parus major

Piepend 'ti-ta', zwarte das op geel

Mezen
2

Pimpelmees

Cyanistes caeruleus

Snel 'tie, tie, tie', blauwe kruin

Mezen

Waarom een koolmees zoveel geluiden maakt

De Koolmees heeft tot 40 verschillende roepen en liedjes. Het mannetje is veel spraakzamer dan het vrouwtje, dat zelden roept. Zachte losse noten als 'pit' of 'tsjit' houden de vogels in contact; een luid 'tink' dient als alarm of bij ruzie om een territorium.

Volgens de Beau Geste-hypothese wekt die variatie de indruk dat een gebied drukker bezet is dan het is. Of dat klopt, is niet zeker. Wel zijn mezen met een grote woordenschat vaak dominant en broeden ze succesvoller. Een hazelnoot krijgt een koolmees in ongeveer twintig minuten open, door hem onder zijn poten te klemmen en erop te hameren.

Pimpelmees: blauw dat wij maar half zien

Voor ons oog lijken mannetje en vrouwtje Pimpelmees op elkaar. Onder ultraviolet licht is de kruin van het mannetje feller blauw, en pimpelmezen kunnen dat zelf zien. Hoe geel de buik is, hangt af van het aantal geelgroene rupsen dat de vogel eet.

Met zijn alarmroepen waarschuwt hij ook andere soorten, zoals de koolmees en de boomkruiper. Voor een sperwer, havik of buizerd in de lucht gebruikt hij een fluittoon. Ziet hij een kat, een vos of een uil op een tak, dan klinkt een schel gekijf, waarna vogels soms samen de belager gaan lastigvallen.

Bosmezen met een eigen stem

De Zwarte mees zingt een schel, tweeledig deuntje dat lijkt op dat van de koolmees, maar veel sneller en hoger is; je hoort het vooral van januari tot juni. Groepjes zwarte mezen houden onderweg contact met korte, hoge 'sie-sie'-roepjes. De Kuifmees woont vooral in naaldbossen in Midden- en Noord-Europa.

Matkop en Glanskop lijken zo op elkaar dat ze pas in 1897 als aparte soorten werden erkend. De matkop heeft een dof roetbruin petje en roept meestal een nasaal 'zie-zie-zie'. De glanskop draagt een glanzend blauwzwart petje en laat bij onrust een explosief 'pitsjoe' horen.