Alle 32.200 tot 37.700 bekende broedparen van de rode wouw zitten in Europa, en bijna de helft daarvan in Duitsland. Deze havikachtige is een flink stuk groter dan een buizerd, roestrood van kleur en herkenbaar aan een lange, diep gevorkte staart.
Loofbos voor het nest, open land om te zoeken
De rode wouw leeft waar loofbos overgaat in weiland, gemengd boerenland, een vallei of de rand van een moeras. In de bergen kom je hem tot minstens 1600 meter tegen.
Het nest ligt meestal in een vork van een grote loofboom, 12 tot 15 meter boven de grond. Soms neemt een paar een oud buizerdnest over, en een nest dat jaren in gebruik blijft, kan flink uitdijen.
Het broedgebied loopt van Portugal en Spanje door het midden van Europa tot in Europees Rusland. Noordelijk reikt het tot Zuid-Scandinavië, Letland en het Verenigd Koninkrijk.
Voederplaatsen, snelwegen en de Zweedse provincie Skåne
Waar wouwen bijgevoerd worden, zie je ze in groten getale. Op Gigrin Farm bij Rhayader in Wales voert een boer er honderden, en een voederplek bij Llanddeusant in de Brecon Beacons trekt dagelijks meer dan vijftig vogels.
In Engeland stijgen ze op de warme lucht boven de snelweg M40. In Zweden is Skåne een van de beste streken, bijvoorbeeld rond het natuurreservaat Kullaberg bij Mölle; in Zwitserland zie je ze in vrijwel elk landelijk gebied buiten de Alpen.
Let verder op wegen en aas. Hij eet veel kadavers van schapen en varkens en dieren die door het verkeer zijn doodgereden, naast muizen, woelmuizen, jonge hazen en in het voorjaar regenwormen. Een weg langs open land is daarom een goede uitkijkpost.
Een dunne fluittoon, minder klaaglijk dan bij de buizerd
De roep is een dun, fluitend geluid. Het lijkt op dat van de buizerd, alleen minder miauwend.
Het Engelse woord kite gaat terug op het Angelsaksische cyta. Mogelijk is dat een nabootsing van deze roep, al kan het ook komen van een oud woord voor schieten of snel gaan.
Roestrood lijf, witte handvlekken en een staart die meedraait
Hij meet 60 tot 70 centimeter, en de vleugels spannen tot 195 centimeter. Hij zweeft op lange vleugels die in een lichte V omhoog staan, en de gevorkte staart draait mee bij elke bocht.
Lijf, bovenkant van de staart en vleugeldekveren zijn roestrood. Witte handpennen steken af tegen zwarte vleugelpunten en donkere armpennen.
Behalve in gewicht lijken man en vrouw op elkaar. Jongen zijn fletser, met een lichtbruine borst en buik, lichte in plaats van zwarte borststreepjes en een minder diep gevorkte staart met een donkere eindband.
Eieren eind maart, jongen tot in de zomer bij het nest
In Groot-Brittannië en Midden-Europa begint het leggen eind maart. De jongen vliegen meestal na 48 tot 50 dagen uit en blijven daarna nog 15 tot 20 dagen bij het nest. Vroeger trokken bijna alle broedvogels van het noordelijke vasteland 's winters naar het zuiden of westen; nu blijven er steeds meer het hele jaar.
Rode wouw op de foto
Foto's en opname van Wikimedia Commons: Noel Reynolds (CC BY 2.0) · Etro0309 (CC BY-SA 4.0) · Tim Felce (Airwolfhound) (CC BY-SA 2.0) · Tim Felce (Airwolfhound) (CC BY-SA 2.0) · Arturo de Frias Marques (CC BY-SA 3.0) · Pascal Christe (CC BY-SA 4.0)
Zwarte wouw of buizerd boven hetzelfde veld
Twee roofvogels die je in de lucht het snelst voor een rode wouw aanziet.
Buizerd
Kleiner en gedrongener, 40 tot 58 centimeter. Zijn kop is rond, de staart vrij kort en zonder vork, en de roep klinkt klaaglijker.
Wouwen, wasgoed en een witte uitzondering
Waarom waarschuwde Shakespeare voor de wouw?
Wouwen haalden in het broedseizoen was weg die buiten hing te drogen, en Shakespeare raadde aan je linnengoed dan goed in de gaten te houden. In de 15e eeuw waren ze in Engeland en Wales juist beschermd, net als de raaf, omdat ze de straten schoonhielden van afval en aas.
Bestaan er witte rode wouwen?
Ja, maar weinig. In de Welshe populatie is ongeveer 1 procent van de jongen leucistisch, met een witte vorm die het overleven moeilijker maakt. Bij het bezoekerscentrum Bwlch Nant yr Arian in Ceredigion is zo'n vogel te zien.
Wat is het grootste gevaar voor de rode wouw?
Vergif, zowel illegaal uitgelegd aas als bestrijdingsmiddelen, vooral in de wintergebieden in Frankrijk en Spanje. Ook stroomdraden, jacht en minder voedsel door veranderde landbouw eisen hun tol.