Een raaf vind je niet in elke straat. Waar sommige kleinere kraaiachtigen zich in de stad thuis voelen, kiest hij liever rustig bos, landelijk gebied of een ruige kust. Zoeken loont het meest waar bos en open terrein elkaar raken.
Bos met open land ernaast, of een klif aan zee
De meeste raven willen bos met grote open stukken in de buurt. Daar vinden ze een nestplek en voedsel tegelijk. Langs de kust bouwen ze graag op een klif, en de paren liggen daar vaak mooi verspreid.
Reliëf trekt hem aan. Hij zoekt het liefst heuvels en bergen en is in Tibet tot op 5000 meter gezien, op de Mount Everest zelfs op 6350 meter.
Een raaf is een blijver. Een gevestigd paar zit van januari tot december op zijn eigen terrein; alleen jonge vogels zwerven wat rond in de omgeving.
Let op kadavers, hellingwind en zwarte vogels in paren
Meestal vliegen raven met z'n tweeën. Een paar blijft doorgaans het hele leven samen en verdedigt een eigen territorium. Twee grote zwarte vogels die samen zweven, zijn dus een goed teken; jonge, ongepaarde raven trekken wel in groepjes rond.
Boven heuvels en bergen laten ze zich graag dragen door de wind die tegen een helling opstijgt. Ze halen daarbij kunstjes uit: loopings, of twee vogels die in de lucht even hun klauwen in elkaar haken.
Een dood dier lokt ze van ver. Jonge raven roepen soortgenoten met luid geschreeuw naar zo'n vondst. Toch naderen ze een nieuw kadaver behoedzaam, dus wie stil op afstand blijft, ziet het meest.
Vijftien tot dertig soorten roepen
Onderzoekers onderscheiden bij de raaf 15 tot 30 typen roepen, de meeste voor contact met soortgenoten. Het bekendst is een diep, galmend 'prruk-prruk-prruk'. Een geoefend oor haalt dat zo uit de roepen van alle andere kraaiachtigen.
Daarnaast gebruikt hij een hoog en houterig 'tok-tok-tok', een raspend 'kraa', een laag gerochel en zelfs bijna muzikale klanken. Ook geluiden uit zijn omgeving neemt hij over, tot menselijke spraak aan toe.
Opvallend is wat er gebeurt als een paar uiteenvalt. De achtergebleven vogel gaat de roepen van de verdwenen partner nadoen, mogelijk in de hoop dat die terugkomt.
Wigvormige staart, ruige keel, zware snavel
Met gemiddeld 1,47 kilo verslaat een volwassen raaf elke andere zangvogel op de weegschaal. Het verenkleed is zwart met een glans, het oog donkerbruin.
Tegenover een kraai valt de zwaardere snavel op, net als de ruige, puntige keelveren en de langere borstels boven de snavel. In de lucht is de staart het beste kenmerk: lang en wigvormig. Zijn vleugeloppervlak is groter en hij zweeft rustiger, met minder slagen.
Jonge raven zijn doffer, met eerst een blauwgrijs oog en een roze mondhoek. Een enkele keer duikt er in het wild een witte raaf op.
Vroeg aan de leg, het hele jaar thuis
Over vrijwel zijn hele verspreidingsgebied worden de eieren eind januari of in februari gelegd. De raaf trekt niet: wie in de Lage Landen een paar kent, kan het in elke maand terugvinden.
Kijk goed: de Raaf
Grote zwarte vogels die op een raaf lijken
Van ver is zwart gewoon zwart. Formaat, staart en vlucht geven de doorslag.
Roek
Ongeveer zo groot als een zwarte kraai. Volwassen vogels hebben een kaal, witachtig stuk huid rond de snavelbasis, en ze broeden in kolonies in hoge bomen bij boerderijen en dorpen.
Raven: verstand, vijanden en een legende
Hoe slim is een raaf eigenlijk?
Vergeleken met andere vogels heeft hij een van de grootste breinen. In een proef haalden vier van de vijf raven vlees binnen dat aan een touwtje hing, door het lus voor lus op te trekken, zonder eerst te proberen en te falen. Op vier maanden scoren jonge raven op denktests ongeveer zo goed als volwassen chimpansees en orang-oetans.
Wie durft een raaf aan te vallen?
Weinig dieren. In Eurazië gaat het om steenarend, oehoe, zeearend en giervalk, en dan vooral om pas uitgevlogen jongen. Ouders verjagen belagers fel en laten soms zelfs stenen op ze vallen.
Klopt het verhaal over de raven van de Tower of London?
Volgens de legende valt Engeland niet zolang er raven in de Tower wonen. De officiële historicus van de Tower, Geoff Parnell, houdt het voor een romantische vondst uit de Victoriaanse tijd. Raven hebben er wel meer dan 40 jaar geleefd, veel langer dan de 10 tot 15 jaar die in het wild gebruikelijk zijn.