Meestal verraadt de groene specht zich met zijn stem, lang voordat je hem in het oog krijgt. Hij is schuw, maar zijn harde lach draagt ver over weiden en boomgaarden. Anders dan de meeste leden van de spechtenfamilie haalt hij zijn eten vooral van de grond.
Lachen in plaats van roffelen
Waar hij zich mee verraadt, is een luide reeks van 10 tot 18 tonen, iets als 'klu-klu-klu'. Naar het einde gaat het tempo omhoog en de toon een tikje omlaag. Het vrouwtje heeft een ijlere versie: 'pu-pu-pu-pu-pu'.
Vliegt hij weg, dan roept hij vaak 'kjuu-kjuu-kjuk'. Op een stam trommelen doet hij maar zelden, en dan klinkt het als een zachte, snelle roffel.
In Engeland leverde die lach volksnamen op als yaffle en laughing Betsey. Andere namen, zoals rain-bird, gaan terug op het geloof dat hij regen kon oproepen.
Rode pet, gele stuit en een snor met of zonder rood
Met 30 tot 36 centimeter is hij een forse specht. De bovenkant is groen, de onderkant bleek geelgroen, de stuit geel. Kruin en nek zijn rood, en rond het witte oog zit een zwart masker.
De baardstreep verklapt het geslacht. Bij het mannetje heeft die zwarte streep een rode kern, bij het vrouwtje is hij effen zwart. Jongen zijn van top tot teen gevlekt en gestreept; bij jonge mannetjes verschijnt het eerste rood in de snor meestal in juli of augustus.
Kijk ook naar de vlucht. Drie of vier slagen, dan een kort stukje glijden met de vleugels tegen het lijf: zo vliegt hij in golven.
Oude loofbomen met een mierenrijk grasland ernaast
Twee dingen moeten dicht bij elkaar liggen: oude loofbomen om in te broeden en grond vol mieren. Die combinatie vind je in half open land met bosjes, heggen, losse oude bomen, bosranden en ooibossen.
Eten zoekt hij op grasland, heide, in boomgaarden en op gazons. Verhuizen doet hij nauwelijks; tussen twee broedseizoenen gaat een vogel zelden verder dan een halve kilometer.
Ruim driekwart van zijn verspreidingsgebied ligt in Europa. Naar schatting woont meer dan 50 procent van de Europese groene spechten in Frankrijk en Duitsland.
Anderhalf miljoen mieren voor één nest
Mieren van de geslachten Lasius en Formica vormen zijn hoofdmenu. Hij prikt in een mierennest en likt volwassen mieren en larven op met een tong van zo'n 10 centimeter. Die tong heeft geen weerhaakjes, maar is kleverig van het speeksel.
Wat hij achterlaat, verraadt dat dieet. Zijn keutels zijn lang en rolrond en bestaan vaak volledig uit mierenresten. Bij een nest in Roemenië aten zeven jongen samen naar schatting 1,5 miljoen mieren en poppen voordat ze uitvlogen.
Lang liggende sneeuw is voor hem een ramp. Hij kan dan moeilijk bij de mieren, er sterven veel vogels en herstel kan tien jaar duren. Eén specht groef zich 85 centimeter diep door de sneeuw naar een mierennest.
Een hol dat het mannetje tot een maand lang uithakt
Het nestgat is vooral zijn werk, goed voor 15 tot 30 dagen hakken. Het kan laag bij de grond zitten of hoog in de kruin, bij voorkeur in eik, beuk, wilg of fruitboom. Achter een ingang van zo'n 6 bij 7,5 centimeter gaat de holte tot 40 centimeter diep.
Man en vrouw broeden om beurten, met diensten van anderhalf tot tweeënhalf uur. Sommige holen blijven meer dan tien jaar in gebruik, al is het niet steeds hetzelfde paar dat er woont.
Een blijver die in elke maand kan lachen
De groene specht is in Nederland en België geen trekvogel en houdt zich het hele jaar op in een klein gebied. Zijn roep kan dus in elk seizoen opklinken.
Zo ziet een Groene specht eruit
Groen en geel, maar geen groene specht
Een groene rug en een gele stuit zijn niet genoeg. Let op kop, buik en waar de vogel zit.
Wielewaal
Het vrouwtje is ook groenig, maar kleiner en slanker, met een smallere vleugel en meer staart. Ze houdt zich op tussen het blad hoog in de bomen.
Snavel, sneeuw en een vlag
Waarom hoor je een groene specht zo weinig hameren?
Zijn snavel is betrekkelijk zwak en dient alleen voor pikken in zacht hout. Zijn kost haalt hij grotendeels van de grond, uit mierennesten.
Op welke vlag staat een groene specht?
Op die van de Italiaanse regio Marche, waar hij ook in het wapen staat. Hij was het totemdier van de Picenen, een oud Italisch volk.