Papegaaiduiker

Op het land staat hij kaarsrecht, zo'n 20 centimeter hoog, op korte oranje poten met zwarte nagels. Kruin, rug en vleugels glanzen zwart en een brede zwarte kraag sluit om de hals. Opzij van de kop ligt een grote, heel lichtgrijze wangvlek.

Het echte herkenningsteken is de snavel. Van opzij is hij breed en driehoekig, van bovenaf juist smal. De voorste helft is oranjerood, de achterste leigrijs, met een gele richel ertussen en een geel, gerimpeld rozetje in de mondhoek.

Na het broeden valt een deel van die opsmuk af. De snavel oogt dan smaller, de punt doffer en het gezicht donkerder. Dat winterkleed krijg je zelden te zien, want dan zit de vogel ver op zee.

In de alkenfamilie zijn meer vogels zwart van boven en wit van onder. De alk is met 37 tot 39 centimeter een stuk forser. Zijn zwarte snavel is hoog en zijdelings plat, met een witte dwarsstreep en een dun wit lijntje naar het oog.

Een zeekoet wordt 38 tot 46 centimeter lang en heeft een dunne, spitse, donkere snavel. Naast die twee is de papegaaiduiker duidelijk de kleinste.

Veel geluid maakt hij niet. Op zee hoor je hooguit een zacht gesnor als hij voorbijvliegt. Ook in de kolonie blijft het boven de grond opvallend rustig.

Onder de grond verandert dat. In het hol laat hij een laag gegrom horen dat doet denken aan een motorzaag die wordt gestart.

Hij hoort bij het koude water van de noordelijke Atlantische Oceaan. Ruim 90 procent van alle papegaaiduikers leeft in Europa, 60 procent alleen al op IJsland.

Kolonies liggen bij voorkeur op eilanden waar geen vossen, ratten of katten rondlopen. Daar dreigt het gevaar vanuit de lucht. Zilvermeeuwen stappen door de kolonie en nemen weggerolde eieren of jongen mee, en de kleine jager zit de vogels achterna tot ze hun vis laten vallen.

Buiten de broedtijd zwerft hij alleen over de open oceaan, de Noordzee inbegrepen.

In het late voorjaar keren de vogels terug, meestal naar de kolonie waar ze zelf zijn uitgekomen. Een paar graaft een hol in de grasmat of neemt een konijnenhol over. Door de snavels tegen elkaar te laten ratelen, houden de partners de band vast.

Het vrouwtje legt één wit ei, dat al snel onder de modder zit. Beide ouders broeden het om beurten uit. Het donzige zwarte kuiken krijgt hele visjes, eerst van snavel tot snavel, later gewoon naast zich op de vloer.

Na 38 tot 44 dagen, in schrale visjaren later, is het zover. Het jong loopt in het donker naar het water en peddelt de zee op. Pas na twee tot drie jaar zet het weer voet aan land.

In Nederland duikt de papegaaiduiker geregeld op, in België maar zelden. Broeden doet hij hier niet: die maanden brengt hij door in kolonies elders langs de Atlantische kust. De kans op een waarneming ligt in de periode dat hij over zee zwerft.